The Romanian Blouse Poster

Over de kunstenaar

Voor Henri Matisse kon een lap stof het begin van een schilderij zijn. Hij groeide op in Bohain, een textielstad in Noord-Frankrijk, en verzamelde later stoffen en kledingstukken die telkens weer in zijn werk opdoken. Vooral Roemeense geborduurde blouses bleven hem bezighouden. Ze boden hem een manier om de verhouding tussen de menselijke figuur en decoratieve kunst te onderzoeken. The Romanian Blouse laat zien hoe aandachtig hij naar textiel keek: de blouse is hier niet zomaar een accessoire. Ook in deze kunstprint draagt het kledingstuk evenveel uitdrukkingskracht als het gezicht.

Het kunstwerk

De Roemeense blouse was voor Matisse meer dan een klederdrachtstuk dat hij wilde vastleggen. Hij keerde in Nice naar het onderwerp terug en schilderde dit werk in 1940, tijdens een periode waarin hij langdurig met de menselijke figuur experimenteerde. Hij benaderde het borduurwerk niet als een etnografisch object, maar gebruikte een regionale textieltraditie als vertrekpunt voor moderne schilderkunst. Foto's van opeenvolgende stadia van het doek laten zien hoe vaak hij de compositie herzag voordat de versie ontstond die op deze poster staat. Zo vertelt het schilderij ook een verhaal over het maakproces: een portret groeide uit tot een ontmoeting tussen overgeleverd vakmanschap en modernisme.

Stijl en kenmerken

De enorme witte mouwen trekken als eerste de aandacht. Ze bollen op tegen een rode achtergrond die zich rondom de figuur naar voren lijkt te dringen. Zwarte tekens liggen verspreid over de stof; oranje rastervlakken onderbreken de mouwen. Twee geborduurde takjes klimmen in rood en zwart over de borst. Daaronder rusten de handen deels over elkaar boven een diepblauwe rok. Hun slanke vingers contrasteren met de royale vormen van de blouse. Het schuin gehouden hoofd en de licht geschetste gelaatstrekken verzachten die uitgesproken vormen. Onderaan biedt een lichte strook ruimte aan de blauwe signatuur van Matisse, een visuele adempauze onder het portret op deze verticale poster.

In het interieurontwerp

Boven een laag dressoir van walnoothout in de eetkamer krijgt de rode achtergrond een andere warmte wanneer laat middaglicht over het hout valt. Een enkele crèmekleurige keramieken schaal eronder herhaalt de ronde vormen van de mouwen. Zo kan het borduurwerk het patroon in de ruimte bepalen, zonder dat er meer versiering rondom nodig is. In een smalle zwarte lijst blijft het portret vanaf de eettafel goed zichtbaar. De gevouwen handen brengen een stil moment in het beeld. De print verbindt de kamer met het modernisme, terwijl de verzadigde kleuren voorkomen dat het geheel ingetogen wordt.